مرتضى مطهرى
438
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
در سال 1312 درگذشت . 35 . آخوند ملامحمدكاظم خراسانى . در سال 1255 در مشهد در يك خانوادهء غيرمعروف متولد شد و در 22 سالگى به تهران مهاجرت كرد و مدت كوتاهى تحصيل فلسفه كرد و سپس به نجف رفت . دو سال درس شيخ انصارى را درك كرده است اما بيشتر تحصيلاتش نزد ميرزاى شيرازى بوده است . ميرزاى شيرازى در سال 1291 سامرا را محل اقامت خود قرار داد ولى آخوند خراسانى از نجف دور نشد و خودش مستقلًا حوزهء درس تشكيل داد . او از مدرسين بسيار موفق است . در حدود هزار و دويست شاگرد از محضرش استفاده مىكردهاند و در حدود دويست نفر آنها خود مجتهد بودهاند . فقهاى عصر اخير نظير مرحوم آقاسيدابوالحسن اصفهانى ، مرحوم حاج شيخ محمدحسين اصفهانى ، مرحوم حاج آقاحسين بروجردى ، مرحوم حاج آقاحسين قمى و مرحوم آقاضياء الدين عراقى همه از شاگردان او بودهاند . شهرت بيشتر آخوند خراسانى در علم اصول است . كتاب كفاية الاصول او يك كتاب درسى مهم است و حواشى زيادى بر آن نوشته شده است . آراء اصولى آخوند خراسانى همواره در حوزههاى علميه نقل مىشود و مورد توجه است . آخوند خراسانى همان كسى است كه فتوا به ضرورت مشروطيت داد و مشروطيت ايران رهين اوست . او در سال 1329 هجرى قمرى درگذشت . 36 . حاج ميرزاحسين نائينى . از اكابر فقها و اصوليون قرن چهاردهم هجرى است . نزد ميرزاى شيرازى سابق الذكر و سيدمحمد فشاركى اصفهانى سابق الذكر تحصيل كرده است و خود مدرسى عاليمقام شد . شهرت بيشتر او در علم اصول است . به معارضهء علمى با مرحوم آخوند خراسانى برخاست و از خود نظريات جديدى در علم اصول آورد . بسيارى از فقهاى زمان ما از شاگردان اويند . او كتابى نفيس به فارسى دارد به نام تنزيه الامة يا حكومت در اسلام كه در دفاع از مشروطيت و مبانى اسلامى آن نوشته است . او در سال 1355 هجرى قمرى در نجف وفات يافت . خلاصه و بررسى ما مجموعاً سى و شش چهره از چهرههاى مشخص فقها را از زمان غيبت